HIV ဝေဒနာရှင်များနှင့် ကိုဗစ်ကာကွယ်ဆေး
ကိုဗစ်ကာကွယ်ဆေးဟာ HIV ရောဂါပိုးရှိသူများအတွက် ယုံကြည်စိတ်ချရနိုင်ပါသလား?
ကိုဗစ်ကာကွယ်ဆေးအတွက် လေ့လာစမ်းသပ်ချက်တွေမှာ HIV ရောဂါပိုးရှိသူများအနည်းငယ်သာ ပါဝင်စမ်းသပ်ထားပေမယ့် ကမ္ဘာ့ကျန်းမားရေးအဖွဲ့အစည်း (WHO) ကတော့ လတ်တလောအချိန်မှာ ထုတ်လုပ်ထားနိုင်တဲ့ ကိုဗစ်ကာကွယ်ဆေးတွေဖြစ်တဲ့-
AstraZeneca/Oxford
Johnson and Johnson
Moderna
Pfizer/BionTech
Sinopharm
Sinovac အစရှိတဲ့ ကိုဗစ်ကာကွယ်ဆေးတွေဟာ HIV ရောဂါပိုးရှိတဲ့သူတွေအတွက် ယုံကြည်စိတ်ချရကြောင်းဖော်ပြထားပါတယ်။
ယခု ထုတ်လုပ်ထားနိုင်တဲ့ ကိုဗစ်ကာကွယ်ဆေးအမျိုးအစားတွေဟာ ခန္ဓာကိုယ်ထဲ၌ ပိုးကောင်ရေမပွါးနိုင်အောင် မျိုးရိုးဗီဇပြုပြင်ပြောင်းလဲထားတဲ့ ဗိုင်းရပ်စ်သာ ပါရှိတဲ့အတွက်ကြောင့် ကိုယ်ခံအားစနစ်ကျဆင်းနေတဲ့သူတွေမှာလဲ စိတ်ချရနိုင်ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် HIV ရောဂါပိုးအတွက်သောက်နေရတဲ့ဆေးများနဲ့လဲ 
ဓာတ်ပြုခြင်းများမရှိကြောင်း ဖော်ပြထားပါတယ်။
ကိုဗစ်ကာကွယ်ဆေးဟာ HIV ဝေဒနာရှင်များအတွက် ကာကွယ်မှုပေးစွမ်းနိုင်ပါသလား?
စာတွေ့အရတော့ CD4 ပမာဏနည်းနေတဲ့ HIV ဝေဒနာရှင်များဟာ ကာကွယ်ဆေးအပေါ်တုံ့ပြန်မှု အားနည်းနိုင်ပေမယ့် လက်တွေ့မှာတော့ HIV ရောဂါပိုးရှိခြင်း နှင့် CD4 ပမာဏနည်းခြင်းဟာ ကိုဗစ်ကာကွယ်ဆေးအပေါ်တုံ့ပြန်မှုနည်းပါးစေတယ်ဆိုတဲ့ လေ့လာချက်မှတ်တမ်းတွေ မတွေ့ရှိသေးပါဘူး။
ဒါ့အပြင် နိုင်ငံတစ်ဝှမ်း၌ ကိုဗစ်ကာကွယ်ဆေးထိုးပေးမှုအစီအစဉ်များမှာလဲ ကျန်းမာရေးအလွယ်တကူ ထိခိုက်လွယ်နိုင်တဲ့ HIV ဝေဒနာရှင်များကို ချန်မထားခဲ့သင့်ကြောင်းနဲ့ ဆေးအာနိသင်တိတိကျကျဖော်ပြနိုင်ရန်အတွက် ကိုဗစ်ကာကွယ်ဆေးလေ့လာစမ်းသပ်ချက်များတွင်လဲ ထည့်သွင်းသင့်ကြောင်း ဖော်ပြထားပါတယ်။
ကိုဗစ်ကာကွယ်ဆေးများကို HIV ဝေဒနာရှင်များတွင် အရင်ထိုးထားပေးသင့်ပါသလား?
တချို့သောနိုင်ငံတွေမှာ HIV ဝေဒနာရှင်တွေ၊ ကိုယ်ခံအားကျဆင်းနေတဲ့သူတွေကို ဦးစားပေးထိုးပေးကြပါတယ်။ HIV ရောဂါပိုးအပြင် တခြားသောရောဂါတွေပါခံစားနေရတဲ့သူတွေမှာ ကိုဗစ်ရောဂါကူးစက်ခံရရင် အသက်အန္တရာယ်ထိခိုက်နိုင်မှုနှုန်း ပိုမိုမြင့်မားနိုင်ပါတယ်။
နိုင်ငံပေါင်း (၃၇)နိုင်ငံမှာ စောင့်ကြည့်ထားသောမှတ်တမ်းတွေအရ ကိုဗစ်ရောဂါကူးစက်ခံရလို့ ဆေးရုံတင်ရတဲ့ HIV ဝေဒနာရှင် ၂၃.၁% ဟာ သေဆုံးခဲ့ရပါတယ်။ ဒါ့အပြင် HIV ရောဂါပိုးရှိတဲ့သူတွေဟာ သာမန်သူတွေထက် ကိုဗစ်ဝေဒနာဆိုးရွားမှုနဲ့ အသက်သေဆုံးမှုနှုန်းဟာ ၃၀% ပိုမိုများပြားတယ်လို့ WHO ကထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။
ဆီးချို၊ သွေးတိုးအစရှိတဲ့ရောဂါများကလဲ HIV ဝေဒနာရှင်တွေမှာ အဖြစ်များလေ့ရှိတဲ့အတွက်ကြောင့် အသက် (၆၅)နှစ်အထက် အမျိုးသား HIV ဝေဒနာရှင် ဆီးချို၊ သွေးတိုးရောဂါပါရှိနေရင်တော့ ပြင်းထန်သောကိုဗစ်ရောဂါခံစားရနိုင်သည့်အပြင် အသက်အန္တရာယ်လဲစိုးရိမ်ရပါတယ်။ ဒါကြောင့် HIV ရောဂါပိုးနဲ့အတူ တခြားသောရောဂါတစ်မျိုးမျိုးပါခံစားနေတဲ့ ဝေဒနာရှင်တွေကို ကိုဗစ်ကာကွယ်ဆေး ဦးစားပေးထိုးပေးသင့်ပါတယ်။
WHO နှင့်အတူ တစ်ကမ္ဘာလုံးအနေဖြင့် HIV ဝေဒနာရှင်များအတွက် ဘယ်လိုကူညီပံ့ပိုးသင့်ပါသလဲ?
WHO ဟာ ကိုဗစ်ကာကွယ်ဆေး၏ ဘေးကင်စေမှု၊ ဆေးနိသင်ထိရောက်မှုနဲ့အတူ ကိုဗစ်ကူးစက်မှုနှုန်းနဲ့ သေဆုံးမှုနှုန်းကိုလဲ လျှော့ချနိုင်အောင် ကြိုးပမ်းလျက်ရှိပါတယ်။ ကိုဗစ်ကာကွယ်ရေး လုပ်ငန်းဆောင်တာများနဲ့အတူ မဖြစ်မနေရှိသင့်တဲ့ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုကို ထိန်းသိမ်းထားနိုင်ဖို့လဲ အရေးကြီးပါတယ်။
အဲ့ဒါတွေကတော့
ခုလို ကိုဗစ်ကာလမှာ HIV ဝေဒနာရှင်တွေအတွက် Antiretroviral Therapy (ART) ဆေးရရှိနိုင်ရေး
ARTဆေး စပေးခြင်းနဲ့ HIV ကာကွယ်ခြင်း၊ စစ်ဆေးခြင်းလုပ်ငန်းဆောင်တာများ ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ရေး
ART ဆေးသောက်ခြင်းဖြင့် HIV ပိုးကောင်ရေလျှော့ချပြီး နောက်ဆက်တွဲရောဂါဆိုးတွေကိုကာကွယ်နိုင်ရေးနှင့် တခြားတွဲဖက်ခံစားနေရသော ရောဂါများကို ရှာဖွေ ကုသနိုင်ရေး
HIV ဝေဒနာရှင်များ ကိုဗစ်ကူးစက်ခံရပါက စောင့်ရှောက်မှုပေးနိုင်ရေး တို့ပဲဖြစ်ပါတယ်။
HIV ရောဂါပိုးရှိတဲ့သူတွေမှာ ပြင်းထန်သောကိုဗစ်ရောဂါဝေဒနာခံစားရနိုင်ပါသော်လည်း ART ဆေးနှင့်အတူ တခြားကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုပေးခြင်းဖြင့် နောက်ဆက်တွဲအန္တရာယ်များကို လျှော့ချနိုင်ဖို့လိုအပ်ပါတယ်။
Covid ကာကွယ်ဆေးနှင့်ပတ်သက်သော ကျန်းမာရေးဗဟုသုတများတိုးပွားစေရန် ရည်ရွယ်ပြီး ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့အစည်း (WHO)မှ ဖော်ပြထားသည်များကို Zifam ကုမ္ပဏီမှ ယခုလိုတင်ဆက်ပေးထားခြင်းဖြစ်ပါသည်။
Ref: WHO, 2021. World Health Organization. [Online]
Available at: https://www.who.int/…/coronavirus-disease-(covid-19…
[Accessed 5 August 2021].
